Mùa mưa bão và ngập lụt không chỉ gây bất tiện cho sinh hoạt mà còn là thời điểm các dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trỗi dậy. Trong số đó, Whitmore (hay còn gọi là Melioidosis) nổi lên như một “mối đe dọa thầm lặng” dưới lớp bùn đất. Đây là căn bệnh nhiễm trùng cấp tính do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra, sở hữu tỷ lệ tử vong đáng lo ngại nếu không được phát hiện và điều trị đúng cách.
Cảnh giác từ ca lâm sàng: Nhầm tưởng viêm tuyến mang tai thông thường
Vừa qua, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ đã tiếp nhận một bệnh nhân nam 60 tuổi trong tình trạng sưng tấy và đau nhức dữ dội vùng mang tai phải. Theo chia sẻ, ban đầu bệnh nhân chỉ xuất hiện một nốt sưng nhỏ, nghĩ là viêm nhiễm thông thường nên đã tự ý mua thuốc tự điều trị tại nhà.
Tuy nhiên, tình trạng không hề thuyên giảm mà ngày càng trầm trọng hơn, kèm theo sốt cao. Tại bệnh viện, các bác sĩ chuyên khoa Răng Hàm Mặt chẩn đoán ông bị áp xe tuyến nước bọt mang tai và tiến hành phẫu thuật rạch dẫn lưu mủ. Điều đáng nói, kết quả nuôi cấy bệnh phẩm sau đó đã chỉ ra thủ phạm chính là vi khuẩn Burkholderia pseudomallei – tác nhân gây bệnh Whitmore. Bệnh nhân lập tức được chuyển sang Khoa Bệnh Nhiệt đới để điều trị tích cực bằng kháng sinh đặc hiệu theo phác đồ.
Trường hợp này là lời cảnh báo đắt giá: Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc khi cơ thể xuất hiện các ổ sưng, nóng, đỏ, đau bất thường để tránh làm lu mờ triệu chứng, gây chậm trễ trong việc cứu chữa.
Con đường ‘đột nhập’ cơ thể tinh vi của khuẩn Burkholderia pseudomallei
Vi khuẩn Whitmore vốn cư trú tự nhiên trong đất ẩm, bùn lầy và các nguồn nước bị ô nhiễm. Khi mùa mưa đến, nước lên làm xáo trộn lớp đất đá, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát tán rộng rãi. Con người có thể bị tấn công qua các con đường sau:
- Qua da: Đây là đường lây phổ biến nhất. Vi khuẩn xâm nhập trực tiếp qua các vết trầy xước, vết rách da dù là nhỏ nhất khi chúng ta tiếp xúc với bùn đất hoặc nước bẩn.
- Qua đường hô hấp: Hít phải các hạt bụi đất hoặc giọt nước li ti chứa vi khuẩn lơ lửng trong không khí, đặc biệt là sau các trận mưa lớn, bão lũ.
- Qua đường tiêu hóa: Sử dụng nguồn nước sinh hoạt hoặc ăn uống phải thực phẩm bị nhiễm khuẩn mà chưa được xử lý nhiệt kỹ càng.
Nhận diện triệu chứng: Tại sao Whitmore được gọi là ‘vẻ mặt của kẻ giả mạo’?
Y học thường ví Whitmore là “kẻ mạo danh vĩ đại” vì triệu chứng lâm sàng của nó cực kỳ đa dạng và dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác như lao phổi, viêm phổi thông thường, hay áp xe do tụ cầu. Các dấu hiệu điển hình bao gồm:
- Sốt cao đột ngột, có thể kèm theo rét run và đổ mồ hôi trộm.
- Cơ thể mệt mỏi rã rời, đau nhức các khớp và cơ bắp.
- Ho dai dẳng, ngực đau tức, khó thở (khi phổi bị tổn thương).
- Xuất hiện các ổ mủ, áp xe ở nhiều vị trí như dưới da, tuyến mang tai, gan, lách.
Ở thể nặng, vi khuẩn tấn công vào hệ tuần hoàn gây nhiễm trùng máu, suy đa tạng và sốc nhiễm khuẩn nguy kịch. Những đối tượng có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh thận mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch là nhóm có nguy cơ diễn tiến nặng cao nhất.
Chiến lược bảo vệ bản thân trước ‘sát thủ’ trong lòng đất
Đến nay, y học vẫn chưa có vắc-xin phòng ngừa đặc hiệu cho bệnh Whitmore. Do đó, việc chủ động phòng tránh là lá chắn duy nhất giúp bảo vệ bạn và gia đình:
Trang bị bảo hộ lao động
Luôn đeo khẩu trang, đi ủng và sử dụng găng tay dày khi phải làm việc ngoài đồng ruộng, dọn dẹp sau lũ hoặc tiếp xúc trực tiếp với đất và nước bẩn.
Chăm sóc vết thương kỹ lưỡng
Nếu có vết thương hở, vết xước, cần băng bó chống thấm nước cẩn thận trước khi ra ngoài. Nếu vô tình tiếp xúc với bùn đất, hãy rửa sạch ngay bằng xà phòng và sát trùng bằng cồn.
Ăn chín, uống sôi
Tuyệt đối không uống nước lã chưa qua đun sôi hoặc sử dụng nguồn nước nghi ngờ ô nhiễm. Giữ vệ sinh thực phẩm nghiêm ngặt.
Quản lý tốt sức khỏe nền
Người mắc bệnh tiểu đường, bệnh gan, thận cần tuân thủ phác đồ điều trị để giữ hệ miễn dịch ở trạng thái tốt nhất.
Khi có bất kỳ biểu hiện nghi ngờ nào như sốt kéo dài không rõ nguyên nhân, nổi mụn mủ bất thường sau khi tiếp xúc với nguồn nước bẩn, hãy lập tức đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được xét nghiệm tầm soát Whitmore kịp thời.
Bạn cần tư vấn
Nếu bạn có câu hỏi hãy nhấp chuột chọn Tư vấn trực tuyến để chát với chuyên gia. Bạn có thể gọi theo số 084 354 8686 hoặc hãy điền số điện thoại vào form bên dưới và "Gửi", chúng tôi sẽ gọi lại ngay cho bạn:
Thông thường một liệu trình điều trị bệnh cột sống trong 10 ngày bao gồm 4-6 kỹ thuật điều trị (kéo giãn, châm cứu, điện xung, siêu âm, chườm thuốc, ...), mỗi ngày hết khoảng 250-300k, nếu đóng trước cả đợt 10 ngày sẽ được giảm ngay 10%.
