Đau đớn tột cùng, khớp vai lỏng lẻo hoàn toàn và gần như mất khả năng cử động tay – đây là tình trạng nghiêm trọng của một nam bệnh nhân 36 tuổi vừa phải nhập viện cấp cứu tại Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí. Đáng nói, tình trạng này là hậu quả trực tiếp từ thói quen tự làm “bác sĩ” nắn khớp tại nhà mỗi khi bị chấn thương.
Cái kết đắng từ thói quen tự nắn khớp
Bệnh nhân nam kể trên không phải là trường hợp hiếm gặp. Trước đó, mỗi lần bị trật khớp vai do vận động hay va chạm, anh đều tự ý xoay sở, giật hoặc nắn cho khớp khớp trở lại vị trí cũ mà không hề đến bệnh viện kiểm tra.
Tuy nhiên, ở lần chấn thương gần nhất, “mẹo” cũ đã hoàn toàn phản tác dụng. Cơn đau co thắt dữ dội ập đến, khớp vai bị kẹt cứng và biến dạng nghiêm trọng, buộc anh phải vào viện cầu cứu bác sĩ. Tình trạng này cũng tương tự một trường hợp khác tại Hà Nội: một người đàn ông 35 tuổi bị trật vai khi đá bóng, tự giật khớp lại rồi chủ quan bỏ qua. Hậu quả là sau đó, chỉ với những động tác cực kỳ nhẹ nhàng như gãi lưng hay phơi quần áo, khớp vai của anh cũng dễ dàng bị trượt ra ngoài.
Những tổn thương âm thầm tàn phá bên trong ổ khớp
Nhiều người có quan niệm rất sai lầm rằng: Chỉ cần nghe tiếng “khớp” một cái, vai hết lệch là bệnh đã khỏi hoàn toàn. Thực tế, trật khớp vai không đơn thuần là việc xương lệch ra khỏi ổ chảo.
Theo các chuyên gia chấn thương chỉnh hình, việc tự nắn khớp không đúng kỹ thuật sẽ vô tình kéo rách sâu hơn các cấu trúc sụn viền và hệ thống dây chằng bao khớp. Khi các cấu trúc nâng đỡ này bị tổn thương nghiêm trọng mà không được cố định, điều trị đúng cách, chúng sẽ không thể tự lành. Hậu quả lâu dài là người bệnh phải đối mặt với nguy cơ bị khuyết xương, gãy xương bả vai hoặc rách hoàn toàn gân cơ chóp xoay.
Hiểm họa liệt thần kinh và tàn phế cánh tay
Không chỉ dừng lại ở việc làm lỏng khớp mạn tính, hành vi tự ý dùng lực mạnh để giật, nắn khớp vai tại nhà vô cùng nguy hiểm. Xung quanh khớp vai hội tụ mạng lưới mạch máu lớn và các bó dây thần kinh chi phối toàn bộ cánh tay.
Khi tự nắn chỉnh thô bạo, người bệnh có thể vô tình làm đứt, dập mạch máu hoặc chèn ép dây thần kinh dẫn đến tê liệt cánh tay. Từ một chấn thương có thể điều trị bảo tồn bằng cách cố định nẹp nhẹ nhàng, người bệnh tự đẩy mình vào ca đại phẫu tái tạo dây chằng, ghép xương vô cùng phức tạp và tốn kém.
Xử trí đúng cách để bảo vệ khớp vai
Các bác sĩ khuyến cáo, khi bị chấn thương nghi ngờ trật khớp vai (với các biểu hiện như vai biến dạng, mất cân đối hai bên, đau nhức dữ dội, không thể nhấc tay), người bệnh tuyệt đối không được tự ý nắn bẻ hoặc nghe theo các bài thuốc đắp lá, bấm huyệt truyền miệng.
Việc cần làm ngay lúc đó là cố định tạm thời cánh tay sát vào thân người bằng băng vải hoặc áo, sau đó nhanh chóng di chuyển đến cơ sở y tế gần nhất. Thăm khám sớm, chụp phim kiểm tra và được bác sĩ chuyên khoa nắn chỉnh dưới sự hỗ trợ của thuốc giảm đau, giãn cơ là chìa khóa duy nhất giúp bảo tồn nguyên vẹn chức năng vận động của khớp vai, ngăn ngừa tối đa nguy cơ trật khớp tái diễn.







