Quan niệm thuốc nam có nguồn gốc từ thảo mộc thiên nhiên nên tuyệt đối lành tính, không gây tác dụng phụ vẫn còn ăn sâu vào suy nghĩ của rất nhiều người dân. Tuy nhiên, việc tự ý bốc thuốc, uống các thang thuốc truyền miệng không rõ xuất xứ có thể dẫn đến những hệ lụy khôn lường cho sức khỏe, điển hình là trường hợp suy gan cấp tính nguy kịch vừa được ghi nhận gần đây.
Men gan tăng vọt 30 lần sau thời gian tự dùng thuốc nam
Bệnh nhân là bà T. (62 tuổi), thời gian qua thường xuyên bị những cơn đau nhức khớp gối hành hạ. Thay vì đến cơ sở y tế thăm khám chuyên khoa, bà T. nghe theo lời người quen mách bảo và tự tìm mua thuốc nam về sắc uống liên tục trong nhiều tháng. Giai đoạn đầu, cảm nhận cơn đau thuyên giảm đôi chút nên người bệnh càng tin tưởng và duy trì sử dụng đều đặn.

Tình trạng vàng da, suy gan cấp nghiêm trọng ở bệnh nhân sau thời gian tự ý dùng thuốc nam không rõ nguồn gốc.
Khoảng 10 ngày trước khi nhập viện, cơ thể bệnh nhân bắt đầu xuất hiện hàng loạt dấu hiệu suy kiệt: mệt mỏi rã rời, chán ăn, da và củng mạc mắt chuyển màu vàng đậm, nước tiểu sẫm màu như nước vối. Khi tình trạng chuyển biến xấu rõ rệt, gia đình mới vội vã đưa bà đến Trung tâm Y tế khu vực Cẩm Khê để cấp cứu.
Tại đây, các xét nghiệm cận lâm sàng cho thấy các chỉ số phản ánh chức năng gan bị rối loạn nghiêm trọng. Đáng chú ý, nồng độ men gan của người bệnh đã tăng cao gấp 30 lần, trong khi chỉ số bilirubin trực tiếp vượt tới 41 lần so với ngưỡng an toàn. Bệnh nhân được chẩn đoán mắc suy gan cấp nghi do nhiễm độc thuốc nam và lập tức được chuyển sang phác đồ điều trị tích cực theo tiêu chuẩn của Bộ Y tế.
Thuốc có nguồn gốc tự nhiên không đồng nghĩa với vô hại
Phân tích về mối nguy hiểm từ các bài thuốc truyền miệng, BSCKI. Nguyễn Thị Hồng Nhung (Khoa Cấp cứu, Hồi sức tích cực và Chống độc, Trung tâm Y tế khu vực Cẩm Khê) nhấn mạnh: Y học cổ truyền và các bài thuốc nam có giá trị điều trị rất cao đối với nhiều mặt bệnh, nhưng điều đó chỉ đúng khi thuốc được kê đơn chuẩn xác, bảo đảm nguồn dược liệu sạch và sử dụng đúng liều lượng.

Bác sĩ chuyên khoa đang tiến hành thăm khám và theo dõi chức năng gan cho người bệnh.
Thực tế hiện nay, không ít loại thuốc gắn mác “gia truyền”, “thuốc nam lành tính” trôi nổi trên thị trường lại tiềm ẩn nguy cơ chứa hóa chất bảo quản chống ẩm mốc, nhiễm kim loại nặng hoặc thậm chí bị trộn lẫn tân dược giảm đau cực mạnh. Việc nạp các độc chất này vào cơ thể kéo dài sẽ khiến gan và thận – hai cơ quan lọc độc chính – bị quá tải và tổn thương tế bào không hồi phục.
Cảnh báo các triệu chứng tổn thương tạng cần đến viện ngay
Tổn thương gan do dược chất thường diễn biến âm thầm trong giai đoạn đầu. Bác sĩ khuyến cáo người dân cần đặc biệt lưu ý nếu cơ thể xuất hiện các nhóm dấu hiệu sau:
- Dấu hiệu dị ứng, sốc phản vệ: Nổi mề đay, mẩn ngứa rải rác hoặc toàn thân, phù nề vùng mắt, môi, lưỡi, thở khò khè, khó thở, huyết áp tụt dốc.
- Dấu hiệu tổn thương chức năng gan, thận: Cơ thể mệt lả, biếng ăn, buồn nôn, tức nặng vùng hạ sườn phải, mắt và da vàng vọt, nước tiểu sẫm màu bất thường, lượng nước tiểu giảm sút…
Lời khuyên dành cho người bệnh
Để bảo vệ tính mạng và chức năng gan thận, người dân tuyệt đối không tự làm “bác sĩ” cho chính mình:
- Không nghe theo lời truyền miệng, không mua các loại thuốc không nhãn mác, không nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
- Khi có nhu cầu điều trị bằng y học cổ truyền, hãy đến các bệnh viện, phòng khám đông y có giấy phép hoạt động hợp pháp để được các lương y, bác sĩ có chứng chỉ hành nghề thăm khám và bốc thuốc.
- Dừng thuốc ngay lập tức và đến cơ sở y tế gần nhất nếu phát hiện bất kỳ triệu chứng bất thường nào trong quá trình dùng thuốc.







